Jak założyć stowarzyszenie - krok po kroku

Jeśli jesteś działaczem społecznym i czujesz wewnętrzną potrzebę bycia aktywnym w lokalnym środowisku to stowarzyszenie jest w sam raz dla Ciebie. Motywatorem stowarzyszenia są zawsze ludzie, którzy chcą działać i lubią to robić.

Bardzo często trzon stowarzyszenia tworzą grupy znajomych czy przyjaciół, którzy chcą coś razem zrobić (np. zorganizować czas dzieciom w swojej miejscowości) bądź osoby, którym „coś” przeszkadza i chcą to zmienić (np. pomóc bezdomnym zwierzętom z okolic). Zgodnie z polskim prawem Stowarzyszenia mogą tworzyć obywatele polscy, mający pełną zdolność do czynności prawnych (osoby, które ukończyły 18 lat i nie są ubezwłasnowolnione) i nie są pozbawieni praw publicznych (art. 3 ust. 1). Osoby mające poniżej 16 lat mogą należeć do stowarzyszenia, o ile wyrażą zgodę ich rodzice lub prawni opiekunowie, ale nie korzystają z biernego i czynnego prawa wyborczego. Również cudzoziemiec, niemający miejsca zamieszkania na terytorium Polski, może wstąpić do stowarzyszenia, o ile nie wyklucza takiej możliwości statut stowarzyszenia. Stowarzyszenia mogą działać na podstawie: Ustawy z dn. 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 855 z późn. zm.)

Stowarzyszenia dzieli się na:

  • stowarzyszenia zwykłe,
  • stowarzyszenia zarejestrowane w Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS),
  • związki stowarzyszeń,
  • kluby sportowe, tzw. stowarzyszenia kultury fizycznej, które działają na podstawie odrębnej ustawy.

Co to jest stowarzyszenie zwykłe?
Stowarzyszenie zwykłe może zostać utworzone, przez co najmniej 3 osoby, które następnie uchwalają cel działania, określają regulamin działalności (w przypadku stowarzyszeń rejestrowanych jest to to statut), teren działania i siedzibę oraz wybierają swojego przedstawiciela, który będzie reprezentował stowarzyszenie. Kolejnym krokiem jest zgłoszenie takiego stowarzyszenia do organu nadzorującego, którym najczęściej jest wydział spraw obywatelskich w starostwie powiatowym, właściwym ze względu na przyszłą siedzibę. Najczęściej stowarzyszenie zwykłe może rozpocząć swoje działania w ciągu 30 dni od dnia uzyskania informacji o założeniu stowarzyszenia o ile starostwo powiatowe nie zakaże jego działalności. Stowarzyszenie zwykłe musi uzyskać numer REGON i NIP, konto bankowe. Niestety Stowarzyszenie zwykłe ma ograniczone możliwości podejmowania czynności prawnych, gdyż nie ma zdolności do czynności prawnych. Czyli np. takie stowarzyszenie nie może zawierać umów o przyznaniu dotacji, czy o wykonaniu zadania publicznego lub innej usługi. Stowarzyszenie zwykłe nie ma wielu uprawnień, np. nie może powoływać swoich oddziałów terenowych, nie może łączyć się w związki stowarzyszeń, nie może zrzeszać osób prawnych, nie może prowadzić działalności gospodarczej, nie może przyjmować darowizn, spadków, nie może otrzymywać dotacji. Przychody może czerpać jedynie ze składek członkowskich. Stowarzyszenie zwykłe jest organizacją społeczną i ma zdolność sądową, czyli może występować przed sądem jako strona, w sprawach związanych z celami zapisanymi w swoim regulaminie. Tylko, po co nam takie stowarzyszenie, jeśli chcemy starać się o dotacje z zewnątrz na nasze działania?

Znaczenie więcej możliwości daje nam stowarzyszenie, które jest zarejestrowane w rejestrze stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz publicznych zakładów opieki zdrowotnej Krajowego Rejestru Sądowego (czyli KRS). Sama rejestracja i biurokracja z tym związana jest czasochłonna, ale jest to do przejścia, o czym sama się już kilka razy przekonałam (zakładając np. Dukielskie Stowarzyszenie Wspólnie ponad podziałami czy Stowarzyszenie Gliwiccy Patrioci). Zgodnie z obowiązującymi przepisami takie stowarzyszenie może być na zebraniu założycielskim, przez co najmniej 7 osób, które stają się członkami założycielami stowarzyszenia.

Jak założyć stowarzyszenie zarejestrowane w Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS) krok po kroku:

Krok 1: Statut:
Kiedy jest już 7 osób, chcących działać w stowarzyszeniu zarejestrowanym w KRS musza one przystąpić do sporządzenia statutu stowarzyszenia. Statut jest to najważniejszy wewnętrzny dokument, można rzec, że jest to „konstytucja” stowarzyszenia, czyli pisemny zbiór celów i zasad działania stowarzyszenia. Statut warto przygotować i rozesłać do członków przyszłego stowarzyszenia przed jego zebraniem założycielskim, aby każdy mógł się z nim zapoznać.

Krok 2: Zebranie założycielskie
Jeśli mamy już statut możemy przystąpić do zwołaniem zebrania założycielskiego, podczas którego odbędzie się głosowanie za przyjęciem statutu i jego zatwierdzenie. W zebraniu założycielskim stowarzyszenia musi wziąć udział, co najmniej 7 osób, dlatego warto pomyśleć i zaproszeniu też większej liczby osób, bo np. ktoś może nie dotrzeć i stowarzyszenie nie będzie mogło być założone. Na zebraniu założycielskim podejmują one uchwały o: powołaniu organizacji, przyjęciu statutu, wyborze władz stowarzyszenia. Mogą też podjąć uchwałę o wyborze komitetu założycielskiego, którego zadaniem będzie rejestracja stowarzyszenia w KRS. Następnie zarząd stowarzyszenia składa wniosek (razem z załącznikami m.in. formularze do pobrania na stronie KRS) o rejestrację stowarzyszenia do Krajowego Rejestru Sądowego. Przed zebraniem założycielskim dobrze jest przygotować:

  1. Projekt statutu
  2. Listę członków założycieli z danymi: imię i nazwisko; data i miejsce urodzenia; miejsce zamieszkania, numer dowodu osobistego, PESEL (obowiązek ich zamieszczenia nie wynika z ustawy Prawo o stowarzyszeniach, ale często sędziowie w KRS oczekują ich podania); własnoręczny podpis (bardzo ważne!). Listę przygotowujemy w trzech egzemplarzach, dwa składane są do KRS, a jeden zostaje w dokumentacji stowarzyszenia. Uczestnicy zebrania podpisują oba egzemplarze.
  3. Uchwał, które muszą być podjęte w trakcie zebrania i złożone później do KRS
    a) uchwała nr 1 o powołaniu stowarzyszenia,
    b) uchwała nr 2 o przyjęciu statutu - uchwała nr 2,
    c) uchwała nr 3 o wyborze zarządu - uchwała nr 3,
    d) uchwała nr 4 o wyborze komisji rewizyjnej - uchwała nr 4,
    e) uchwała nr 5 o wyborze komitetu założycielskiego – o ile taki komitet powołujecie.
  4. Ważne: Wszystkie uchwały podpisuje przewodniczący zebrania i protokolant. Wszystkie dokumenty przygotowujemy w trzech egzemplarzach: dwa składamy do KRS, a jedne zostaje w dokumentach stowarzyszenia. Na złożenie wniosku o zarejestrowanie stowarzyszenia mamy 7 dni od zebrania założycielskiego.

Krok 3: Rejestracja stowarzyszenia - formularze, dokumenty
Wniosek o rejestrację stowarzyszenia w KRS składa się na urzędowych formularzach:

  • KRS-W20 – formularz podstawowy, służący do zgłoszenia stowarzyszenia – jego nazwy, siedziby itd.,
  • KRS-WK – służy do zgłoszenia osób wchodzących w skład zarządu (na jednym formularzu wpisuje się jedynie dane dwóch osób, jeśli więc w Zarządzie mamy cztery to uzupełniamy dwa formularze),
  • KRS-WK – służy do zgłoszenia osób wchodzących w skład komisji rewizyjnej (na jednym formularzu wpisuje się jedynie dane dwóch osób, jeśli więc w Komisji mamy cztery to uzupełniamy dwa formularze),
  • KRS-WM – służy do zgłoszenia zakresu działalności gospodarczej i wpisania, tym samym, stowarzyszenia do rejestru przedsiębiorców; składamy go w przypadku, gdy stowarzyszenie ma zapisaną w statucie możliwość prowadzenia działalności gospodarczej i chce rozpocząć tę działalność od razu po zarejestrowaniu w rejestrze stowarzyszeń.

Przy uzupełnieniu formularzy koniecznie pamiętajcie o przekreślanie pól, które są niewypełnione. Brak przekreślenia będzie informacją dla Sądu, że zapomnieliście wpisać właściwą treść i poproszą Was o uzupełnienie lub odeślą Wam dokumenty do poprawy i czas na rejestracje stowarzyszenia, znowu się wydłuży. Wszystkie dokumenty muszą być oryginałami albo kopiami potwierdzonymi przez notariusza. Przypomnę, wszystkie dokumenty składacie w dwóch kopiach Po uzyskaniu wpisu w KRS, organizacja otrzyma od razu (automatycznie) numery REGON i NIP. Jednak należy pamiętać, że organizacja w ciągu 21 dni, powinna złożyć do Urzędu Skarbowego właściwego dla jej siedziby, formularz z danymi uzupełniającymi – NIP-8.

Związki stowarzyszeń
Związek stowarzyszeń Stowarzyszenia mogą tworzyć związki stowarzyszeń i innych osób prawnych. Aby taki związek powstał muszą się zebrać przynajmniej 3 stowarzyszenia. Związek wspólnie z tymi 3 stowarzyszeniami mogą tworzyć jeszcze inne osoby prawne, które nie mają celów zarobkowych (np. fundacje). Nie jest możliwe stworzenie związku/federacji tylko przez fundacje. Związek stowarzyszeń rejestruje się w KRS podobnie jak stowarzyszenie i podlega takim samym przepisom.

Kluby sportowe
Z kolei popularne klub sportowy działający, które działają w formie stowarzyszenia są „podstawową jednostką organizacyjną realizującą cele i zadania kultury fizycznej”. Cele te zostały sformułowane w ustawie o kulturze fizycznej, jako „dbałość o prawidłowy rozwój psychofizyczny i zdrowie wszystkich obywateli”, a realizowane są poprzez wychowanie fizyczne, sport, rekreację ruchową, rehabilitację ruchową. Kluby sportowe, działające, jako stowarzyszenia, rejestrują się u starosty właściwego ze względu na siedzibę tych klubów (jeśli nie prowadzą działalności gospodarczej) lub w Krajowym Rejestrze Sądowym (jeśli prowadzą działalność gospodarczą). Wyjątkiem jest uczniowski klub sportowy, który działa na zasadach przewidzianych w ustawie prawo o stowarzyszeniach, ale nie dotyczą go przepisy o rejestracji. Uzyskuje on osobowość prawną w momencie wpisania do ewidencji starosty właściwego ze względu na siedzibę klubu.

Przeczytaj także:

  1. dotacje dla projektów z edukacji ekonomicznej
  2. nabór wniosków do konkursu im. Jana Dormana
Odsłony: 1442